بخش بندی بازار

 هنگام تلاش برای رسیدن به مشتری با یک پیام بازاریابی یا تبلیغاتی، هدف قرار دادن بازار مناسب به همراه ارائه یک پیام مناسب امری ضروری است. از آن‌جایی که ممکن است بسیاری از افرادی علاقه ای به محصولات یا خدمات شما نداشته باشند، اگر جامعه هدف شما تعیین نشده باشد، پیام رسانی شما برای این دسته از مخاطبان، موجب به هدر رفتن منابع زیادی خواهد شد.

بخش بندی بازار در واقع به منظور انتخاب مشتری هدف شما صورت می‌گیرد. بخش بندی در انواع مختلف و از منظرهای گوناگون صورت می‌پذیرد.

تقسیم بازار می تواند به شما کمک کند تا فقط افرادی را که که به احتمال زیاد به مشتری کسب و کار شما یا مصرف کنندگان محصولات یا خدمات شما تبدیل می‌شوند را هدف قرار دهید. برای تقسیم بازار، آن را به گروه‌هایی تقسیم می‌کنید که دارای مشخصات مشابه هستند. به عنوان مثال تقسیم‌بندی براساس موقعیت جغرافیایی، سن، جنسیت، تحصیلات، درآمد، فرهنگ و بسیاری مشخصه‌های دیگر.

همچنین می‌توانید یک بخش را بر اساس چند نوع ویژگی تقسیم‌بندی کنید. تقسیم بازار و انتخاب مخاطب هدف به این شکل، امکان انجام اقدامات بازاریابی دقیق‌تر و ارائه پیام‌هایی با محتوای شخصی شده را فراهم می‌کند.

هدف از بخش بندی بازار چیست؟

هدف از این بخش بندی بازار آن است که یک کسب و کار بتواند با بودجه محدودی که دارد به حداکتر تعداد مشتری و در نتیجه راندمان و درآمد بیش تری دست یابد. در صورت عدم بخش بندی باید به روش بازار عمومی عمل کرد که در ادامه هزینه های بالاتری را تحمیل خواهد کرد. این امر باعث هدفمند کردن حرکات تبلیغاتی و متمرکز شدن بودجه و انرژی در دسته ای از مشتریان است که بازار اصلی کسب و کار را تشکیل می دهند.

البته شاید در مراحل پایانی یک برند شناخته شده امکان توسعه گروههای هدف خود را داشته باشد اما در آغاز راه یک کسب و کار استفاده از نقاط خاص و بخش بندی های خاص که براساس مطالعات بدست آمده بهینه تر است.

چرا باید بازار را محدود کرد؟

بخش بندی بازار یک بحث کاملا تخصصی می‌باشد. نکته قابل توجه این است در ذهن افراد به صورت پیش فرض علاقه به فراگیری تمام بازار وجود دارد. عمده افراد در بازار تمایل دارند محصولات و خدمات خود را به شکلی تعریف نمایند که همه در بخش‌های مختلف بازار مشتری آن‌ها باشند. این موضوع اشتباه رایج بزرگی است که همواره رخ می‌دهد. برای مثال یک میوه فروشی در منطقه‌ای مشخص به منظور فروش حداکثری اگر صرفا میوه‌های متنوع در کلاس‌های مختلف کیفی را فراهم کرده و طبق نیاز مشتری میوه با کیفیت متناسب تهیه نکند، قطعا دچار زیان خواهد شد.

اصولا باید بازار را محدود کرد و برروی آن سرمایه گذاری نمود. زیرا همواره باید این نکته را در نظر داشت منابع تخصیص داده شده، محدود هستند. البته برندهای بزرگی مانند کوکاکولا منابع وسیعی را جهت تبلیغات محصولات خود را در اختیار داشته و همه بازار را در محدوده خود قرار داده‌اند. اما باید به یاد داشت محصولاتی با چنین ویژگی بسیار اندک هستند. هم‌چنین باید در نظر داشت در این سطح نیاز به توان بازاریابی و برندینگ فوق العاده بالا و هزینه بسیار گزاف می‌باشد. بنابراین بسیار حائز اهمیت است تا جامعه هدف و مخاطبین به طور دقیق مشخص شده تا از منابع موجود در بهینه‌ترین حالت استفاده گردد.

بخش بندی بازار بر اساس مشتریان

مشتریان (فعلی و احتمالی) را می‌توان به روش‌های مختلفی دسته‌بندی کرد؛ اما اصلی‌ترین روش دسته بندی آن‌ها این ۴ گروه می‌باشد:

  • بخش بندی جغرافیایی: این دسته‌بندی براساس تغییرات آب و هوا، تغییرات نژادی و رنگ پوست، تراکم جمعیت و رشد جمعیت صورت می‌گیرد.
  • بخش بندی دموگرافیکی یا جمعیت شناختی: این طبقه‌بندی بر اِلِمان‌هایی مانند جنسیت، سن، درآمد، تحصیلات، طبقه اجتماعی، وضعیت درآمد و اشتغال، تمرکز می‌کند.
  • بخش بندی روان‌شناسی: اساس چنین بخش بندی هایی سبک زندگی افراد ونیز تفکر و عقیده آن ها می باشد. نگرش علایق و ارزش های افراد به بازاریابان کمک می کند تا آنها را به گروه های کوچکتری تقسیم کنند.
  • بخش بندی رفتاری: این طبقه از مشتریان را با توجه به الگوهای خرید، حساسیت به قیمت، وفاداری به برند و ارزش خدمات و بازخوردشان در جامعه مشخص می کنند.

بخش بندی براسای ویژگی های جغرافیایی

بخش بندی جغرافیایی به دسته بندی بازار به مناطق جغرافیایی مختلف اشاره دارد. یک بازارساب نمیتواند استراتژی های مشابهی را برای افراد ساکن در مناطق مختلف جغرافیایی درنظر بگیرد.

که البته این که چطور بخواهید بازارتان را بخش بندی کنید عموما به عواملی چون تحقیقات بازاریابی، روندی که بازار در حال طی کردن است و تصمیمات مدیریتی که شخصا برای کسب و کارتان گرفته‌اید دارد.

بخش بندی بازار بر اساس کسب و کار

در بخش قبلی، ما بازارمان را بر اساس مشتری‌هایمان دسته‌بندی کردیم. اما حالا می‌خواهیم تا بر اساس کسب و کارمان این کار را انجام بدهیم.

مثلا دیجی کالا اگر بخواهد بر اساس مشتریانش بازار را دسته بندی کند، می تواند آن‌ها را بر اساس سن، جنس، موقعیت جغرافیایی، وضعیت مالی و… دسته‌بندی کند. اما اگر بخواهد بر اساس کسب و کارش بازار خود را بخش بندی کند، بایستی آن را به بخش‌هایی نظیر «بازار موبایل»، «بازار لوازم خانگی»، «بازار کفش های ورزشی» و… تقسیم کند.