آمیخته بازاریابی 4P

 

اکثر کسب و کارها فرض را بر این می‌گذارند که بازاریابی فقط به معنی تبلیغات برای جذب مشتری است. اما بازاریابی مفهومی بسیار گسترده‌ است و تمام بخش‌های یک کسب و کار را در بر می‌گیرد. اینجاست که مفهومی به نام آمیخته بازاریابی مطرح می‌شود. یک مدل بازاریابی که به شما کمک می‌کند کسب و کار خود را بهتر بشناسید، مدیریت کنید و در نهایت، به هدف دل‌خواهتان – که می‌تواند فروش یا سود بیشتر باشد – برسید.

آمیخته بازاریابی (Marketing Mix) چیست؟

بازاریابی کسب و کار شما فقط یک جنبه ندارد. در واقع، آمیزه‌ای از مسائل مختلف است که اگر در کنار هم درست مدیریت شوند، به رشد کسب و کار شما کمک می‌کنند. به مجموعۀ این مسائل، آمیخته بازاریابی (یا همان آمیزه بازاریابی) گفته می‌شود.

در واقع، هر کسب و کاری با بخش‌های مختلف آمیخته بازاریابی سر و کار دارد، بدون آنکه لزوماً این مفهوم را بشناسد. مثلاً قیمت‌گذاری یکی از اجزای این آمیخته است. مسأله‌ای که همه ما در کسب و کار خودمان باید در مورد آن تصمیم‌گیری کنیم. 

مزایای شناخت و استفاده از آمیخته بازاریابی چه هستند؟

  • با شناخت درست آمیخته بازاریابی:
  • شما نگاهی جامع‌ و یکپارچه به بازاریابی شرکت خود خواهید داشت.
  • بخش‌های مختلف بازاریابی شما هماهنگی بیشتری پیدا می‌کنند.
  • مطمئن خواهید بود که تمام جوانب بازاریابی کار خود را در نظر گرفته‌اید.
  • امکان طراحی یک استراتژی بازاریابی کامل را پیدا خواهید کرد.
  • می‌توانید بخش‌های مختلف استراتژی بازاریابی خود را به خوبی کنترل کنید.

داستان آمیخته بازاریابی و اجزای آن از ابتدا تا به امروز

در سال 1960 یک پروفسور بازاریابی به ‌نام ادموند مک کارتی (Edmund Jerome McCarthy) مفهوم آمیخته بازاریابی را مطرح کرد، و ساختاری را برای آن در نظر گرفت که به نظرش دربرگیرند ی تمام بخش‌های بازاریابی یک کسب و کار بود:  محصول (Product)، قیمت (Price)، مکان توزیع (Place) و ترویج (Promotion). با توجه به شروع تمام این کلمات با حرفP، این ساختار4P  نامیده می‌شود.

بیست سال بعد از آقای مک کارتی، تعدادی از نظریه‌پردازان بازاریابی به این نتیجه رسیدند که مدل 4P خیلی هم کامل نیست و پاسخ نیازهای برخی کسب‌وکارها (به خصوص شرکت‌های خدمات‌محور) را نمی‌دهد. بنابراین سه بخش دیگر هم به مدل4P  اضافه کردند: نیروی انسانی (People)، شواهد عینی (Physical Evidence) و فرایند (Process). با اضافه شدن این بخش‌ها، نواقص مدل قبلی تا حدی برطرف شد و ساختار 4P به 7P تغییر شکل داد.

آمیخته بازاریابی4P چگونه به رشد کسب و کار شما کمک می‌کند؟

آمیخته بازاریابی 4P یعنی: محصول مناسب را در مکان و زمان مناسب، با یک قیمت مناسب به دست مشتری برسانیم. شاید در نگاه اول فکر کنید که این کار بسیار ساده است و همه آن را می‌دانند. خب حق دارید، اما این فقط ظاهر قضیه است. در اصل ما باید بدانیم که چگونه همۀ این P ها را به شکل یکپارچه مدیریت کنیم، چون هر وقت یکی از آن‌ها درست عمل نکند، بخش‌های دیگر هم دچار مشکل می‌شوند، و چه بسا کسب و کارمان به خطر بیافتد. برای درک بهتر این موضوع بیایید هر چهار P به‌طور جداگانه بررسی کنیم و بعد به یک جمع‌بندی کلی برسیم.

Product

همه کالا یا خدماتی که به مشتری عرضه می شود، محصول نام دارد. این شامل هر چیزی که قابل عرضه به مشتری باشد، اعم از وسایل و تجهیزات فیزیکی تا خدماتی مثل مشاوره و … می شوند. هر شرکت بنا به خدماتی که می دهد، محصول جداگانه ای دارد. در بازاریابی محصول یک تعریف کلی است.

زمان تولید محصول باید موارد فراوانی در نظر گرفته شوند، تا یک محصول بی نقص و مطابق نیاز مشتری تولید شود. ابتدا باید جامعه هدف مشخص شود، قرار است چه کسانی از این محصول استفاده کنند؟ آنها چرا به محصول ما نیاز دارند؟ مشتری ها چه انتظاراتی از یک محصول خوب دارند؟ پس از یک بار خرید چه چیزی آنها را وادار به خرید دوباره می کند؟ این سوالات و صدها سوال دیگر را باید پاسخ دهید، تا بتوانید محصولی مطابق نیاز مشتری تولید کنید. اینکه شما یک محصول با کیفیت و مقاوم داشته باشید، به تنهایی برای جذب مشتری کفایت نمی کند. شکل ظاهری محصول، نوع بسته بندی و موارد دیگری که به آن مربوط می شود، باید به بهترین شکل طراحی و اجرا شوند. 

Price

پس از آنکه محصول مورد نیاز جامعه را ساختید، نوبت به دومین P یعنی قیمت گذاری آن می رسد. قرار نیست هر قیمتی که دلتان خواست را روی محصول بگذارید، دنیا حساب و کتاب دارد! هرچقدر هم کارتان درست باشد و محصول با کیفیتی تولید کنید، باز هم مشتری نمی تواند هر قیمتی را از شما بپذیرد.

هزینه هایی که صرف شده تا محصول را تولید کنید، یک طرف نگه دارید تا موارد دیگر را بررسی کنیم. شرایط بازار را بررسی کنید تا متوجه شوید، که محصولات مشابه شما چه قیمتی دارند. قیمت رقبا روی نحوه قیمت گذاری شما نیز تاثیر دارد، باید به درستی به بررسی سایر محصولات مشابه بپردازید، تا بتوانید ارزش محصول خودتان را در برابر آنها دریابید. همه هزینه هایی که صرف می شود تا محصول به دست مشتری برسد، نیز در این فرآیند دخیل هستند. اینکه شما در چین محصولی را تولید کنید و آن را در ایران بفروشید، آیا با محصولاتی که در خود ایران تولید می شوند، یک هزینه برای رسیدن به دست مشتری را صرف می کنند؟

با توجه به همه این موارد حالا سود مورد انتظار خود را به هزینه های تولید و … اضافه کنید. حالا ببینید که چقدر قیمت شما رقابتی است؟ مشتری ها زمان خرید به دو عامل اساسی توجه ویژه دارند، یکی قیمت محصولات و دیگری کیفیت آن است.

Place

سومین عنصر در استراتژی آمیخته بازاریابی4P ، مکان است. قرار است در چه مکان هایی محصول شما عرضه شود؟ آیا از طریق اینترنت است یا نه؟ چه کانال هایی برای ارتباط با مشتری کارایی بیشتری دارند؟ فرض کنید همین مقاله «آمیخته بازاریابی چیست» محصول من است، از طریق سایت و شبکه های اجتماعی می توانم آن را در اختیار کاربران قرار دهم، همچنین می توانم آن را در یک مجله به چاپ برسانم، تا به دست کاربران برسد. باید بررسی کنم که کدام روش کم هزینه تر و پر سود تر است.

مکان تاثیر بسیاری در بازاریابی دارد، اینکه در یک سایت معتبر و پرکاربر این مقاله منتشر شود، یا در یک سایتی که اصلا کاربر ندارد منتشر شود، آیا تاثیر هر دو یکی است؟ با یک بررسی میدانی می توانید بهترین مکان هایی که محصول شما در آنجا فروش می رود را بیابید. توجه به رقبای موفق می تواند، ایده های خوبی به شما بدهد.

Promotion

حالا که سه مرحله قبل را انجام دادید، نیاز دارید تا محصول خود را معرفی کنید. اگر بهترین محصول را هم تولید کنید، ولی در موردش صحبت یا تبلیغ نشود، کسی چه می داند که چه مزیت هایی دارد تا آن را بخرد؟

اینجاست که تبلیغات به کار می آید، همان بخش از آمیخته بازاریابی که بیشتر مردم آن را می بینند! همه ما تبلیغ های متفاوت از کمپانی های مختلف را دیده ایم، همچنین در مورد محصولات با کیفیت از دوستان و همکاران مان شنیده ایم. احتمالا آنچه که شما را وادار به خرید یک گوشی پرچمدار می کند، کیفیت و کارایی آن است که توسط تبلیغات دهان به دهان یا رسانه ای، در موردش شنیده اید، وگرنه چرا گوشی که تقریبا همان قابلیت ها را دارد و بسیار ارزانتر است، اما سازنده آن برند نام آشنا و معروفی نیست، را نمی خرید؟ پس کیفیت تنها شرط فروش نیست، تبلیغات و برند سازی نیز بسیار مهم است.

مثال بالا مشخص می کند که تبلیغات و برندسازی چیزی نیست، که یک شبه به دست آید. باید سالها تلاش کرد تا ذهن مشتری را برای خرید محصولات خود آماده کنید. انواع مختلفی از تبلیغ وجود دارند که می توانید برای رسیدن به هدف و پررنگ کردن برندتان از آنها استفاده کنید. مثل تبلیغ در فضای اینترنت، شبکه های اجتماعی، رادیو، تلویزیون، روزنامه و مجلات، بیلبورد و انواع روش های دیگر.